Η μελατονίνη θεωρείται ευρέως ένα «αθώο» και «φυσικό» βοήθημα ύπνου, διαθέσιμο χωρίς ιατρική συνταγή σε πολλές χώρες και χρησιμοποιείται από εκατομμύρια ανθρώπους για την αντιμετώπιση της αϋπνίας και του jet lag. Ωστόσο, μια νέα προκαταρκτική μελέτη που πρόκειται να παρουσιαστεί στην Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία προκαλεί σοβαρές ανησυχίες: η μακροχρόνια χρήση του δημοφιλούς συμπληρώματος συνδέεται με σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο σοβαρών καρδιακών προβλημάτων σε άτομα με χρόνια αϋπνία.
Τι έδειξε η Έρευνα
Οι ερευνητές εξέτασαν ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία πέντε ετών από περισσότερους από 130.000 ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με χρόνια αϋπνία. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στους συμμετέχοντες που είχαν καταγεγραμμένη χρήση μελατονίνης για διάστημα 12 μηνών ή περισσότερο, συγκρίνοντάς τους με όσους δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ το συμπλήρωμα. Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά: οι μακροχρόνιοι χρήστες είχαν περίπου 90% υψηλότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρδιακή ανεπάρκεια σε διάστημα πέντε ετών.
Οι στατιστικές γίνονται ακόμη πιο ανησυχητικές σε ό,τι αφορά τις σοβαρές επιπλοκές. Οι χρήστες μελατονίνης βρέθηκαν να έχουν σχεδόν 3,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα νοσηλείας λόγω καρδιακής ανεπάρκειας και σχεδόν διπλάσια πιθανότητα θανάτου από οποιαδήποτε αιτία κατά την πενταετή περίοδο της μελέτης, σε σύγκριση με τους μη χρήστες. Δεδομένου του πόσο διαδεδομένη είναι η χρήση της μελατονίνης ως «φυσική» λύση, αυτά τα δεδομένα χρήζουν άμεσης προσοχής.
Προσοχή: Σύνδεση Όχι Αιτία
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τονιστεί, όπως έκαναν και οι ίδιοι οι ερευνητές και άλλοι ειδικοί, ότι η μελέτη αυτή καταδεικνύει μια σύνδεση (association) και όχι μια αιτιώδη σχέση (causation). Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η μελατονίνη προκαλεί άμεσα την καρδιακή ανεπάρκεια. Οι ειδικοί υποψιάζονται ότι η ίδια η σοβαρότητα της χρόνιας αϋπνίας—μια κατάσταση που είναι γνωστό ότι επιβαρύνει την καρδιαγγειακή υγεία—ή άλλες υποκείμενες παθήσεις (όπως το άγχος ή η κατάθλιψη) είναι ο κοινός παράγοντας που οδηγεί τους ανθρώπους στη μακροχρόνια χρήση του συμπληρώματος *και* αυξάνει ταυτόχρονα τον καρδιολογικό κίνδυνο.
Οι Συστάσεις των Ειδικών
Προς το παρόν, οι καρδιολόγοι και οι ειδικοί ύπνου συνιστούν ψυχραιμία. Η μελέτη είναι προκαταρκτική και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν οι κίνδυνοι. Γενικά, για περιστασιακή ή βραχυπρόθεσμη χρήση (π.χ. για jet lag), η μελατονίνη εξακολουθεί να θεωρείται ασφαλής.
Ωστόσο, εάν λαμβάνετε μελατονίνη κάθε βράδυ για μήνες ή χρόνια, οι ειδικοί σας καλούν να μιλήσετε με τον γιατρό σας για να επανεξετάσετε τη στρατηγική σας για τον ύπνο. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία για την Αϋπνία (CBT-I) παραμένει η συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής για τη χρόνια αϋπνία, καθώς αντιμετωπίζει τις ρίζες του προβλήματος. Μην ξεχνάτε τον κανόνα: το «φυσικό» δεν σημαίνει πάντα ακίνδυνο για μακροχρόνια, αδιάκοπη χρήση.
